Leptir ventili
Zaporna(ON-OFF) i regulaciona(Control) primena u energetskim sistemima
Zaporna funkcija (ON-OFF) za potpuno otvaranje ili potpuno zatvaranje protoka fluida u cevovodu vrši se rotacijom diska za 90°, čime se disk postavlja paralelno sa smerom protoka (potpuno otvoreno) ili upravno na protok (potpuno zatvoreno). U zatvorenom položaju ostvaruje se zaptivanje kontaktom diska i sedišta preko mekog/elastičnog ili metalnog sedišta, u zavisnosti od radnih uslova (topla/vrela voda ili para).
ON-OFF izvedba se koristi tamo gde je potrebno brzo, pouzdano i bezbedno izolovati deo sistema, bez potrebe za finom regulacijom protoka.
Primena zaporne funkcije:
- Izolacija magistralnih toplovoda i parovoda
- Odvajanje pumpi, izmenjivača toplote i kotlova
- Servisno isključenje podstanica
- Sigurnosno zatvaranje u vanrednim situacijama
- Sekcionisanje mreže radi održavanja
- By-pass linije u energetskim postrojenjima
0° - 90°
Ugao otvaranja
Regulaciona funkcija (Control) omogućava kontrolisano podešavanje protoka promenom ugla otvaranja diska između 0° i 90°. Za razliku od zaporne funkcije, ventil ne radi samo u krajnjim položajima, već u međupoložajima, čime se menja efektivni poprečni presek protoka i time količina fluida koja prolazi kroz cevovod.
4mA - 20mA
Proporcionalno upravljanje
Regulacija se najčešće vrši pomoću elektro ili pneumatskih aktuatora sa proporcionalnim upravljanjem (npr. 4–20 mA ili 0–10 V signal), što omogućava preciznu kontrolu temperature, pritiska ili protoka u sistemima daljinskog grejanja, hlađenja i parnim instalacijama.
Kod viših temperatura i pritisaka (vrela voda i para) preporučuju se dvostruko ili trostruko ekscentrične izvedbe, koje obezbeđuju stabilniju regulaciju i duži radni vek sedišta.
- Kontrola temperature u podstanicama
- Regulacija protoka kroz izmenjivače toplote
- Održavanje diferencijalnog pritiska u mreži
- Modulacija protoka u sistemima daljinskog hlađenja
- Kontrola pare prema potrošačima
- Energetska optimizacija i balansiranje sistema
- Daljinsko grejanje i hlađenje
- HVAC sistemi
- Pumpne stanice
- Industrijska postrojenja sa parom
- Vodovod i tretman voda
- Rafinerijska postrojenja
- Gasna postrojenja
Želite da poručite?
Tekst vezan za naslov iznad. Tekst vezan za naslov iznad. Tekst vezan za naslov.
- Nominalni prečnici (DN):
- Nazivni pritisak (PN):
- Temperaturi opseg:
- Klasa curenja A ili B
- Materijal kućišta:
1.0619+N, ASTM A 216 WCB, P235GH (1.0345), P355NL1 (1.0566), P355QH1 (1.0571), etc.
- Materijal diska:
- Materijal vretena:
- Potpuna dvosmerna zaptivenost
- Mogućnost upravljanja:
Sa ručnom polugom, ručnim reduktorom, pneumatskim, električnim ili hidrauličnim aktuatorom
- Tip priključka na cevovod:
- Tip zaptivanja:
- Izvedbe prema konstrukciji diska:
- Dizajn prema standardima:
Meko zaptivanje (soft-seated)
Sedište ventila je presovano ili uloženo u telo, takođe izvodi se i kao zamenljivi prsten. Disk ventila je čelični.
Disk ventila sa većim spoljašnjim prečnikom u odnosu na unutrašnji prečnik sedišta, elastično se utiskuje u meko sedište i zaptivenost se postiže radijalnom interferencijom i elastičnom deformacijom materijala. Potpuno zaptivanje (zero leakage) obezbeđuje se pri niskim i srednjim pritiscima.
Najčešći materijali mekog sedišta (soft seat) kod leptir ventila su:
- Elastomeri: EPDM, NBR, FKM-Viton, NR, etc.
- Fluoropolimeri: PTFE(Teflon), RPTFE, PFA, etc.
- Specijalni materijali: HNBR, Silicone, etc.
Glavni nedostaci mekog zaptivanja mogu biti temperaturni uslovi, osetljivost na habanje i abrazivne medijume.
Metalno zaptivanje (integral body seat)
Metalno sedište je direktno obrađeno u telu ventila (integral body seat) ili je metalni prsten učvršćen u telu ventila.
Zaptivanje se postiže metal-metal kontaktom, koji je kontrolisan najčešće konusnom geometrijom ili koso postavljenom zaptivnom površinom. Kod laminarnog prstena grafit daje mikroelastičnost i kompenzaciju tolerancija.
Najčešći materijali metalnog sedišta kod leptir ventila su:
- Nerđajući čelici: AISI 316 / 316L (1.4401 / 1.4404), 14462, 304 / 304L, 1.4542 + HCr plating, etc.
- “Hardfacing”: Stellite (Co-Cr) legura, Ni-based legure (Inconel 625)
- Laminarni metal/grafitni prstenovi: Nerđajući čelik kombinovan sa slojevima grafita
Osnovne prednosti metalnog zaptivanja su:
- Visoke temperature (400–600 °C i više, zavisno od materijala)
- Visoki diferencijalni pritisci
- Fire-safe konstrukcija
- Minimalno trenje i habanje sa preciznom ekscentričnom geometrijom
Jedino Vexve Oy(Finska ima ovakav tip metalnog zaptivanja, tj. integral body seat. Fotografije se nalaze u folderu. Naslov: „Metalno sedište Vexve Oy Leptir ventil trostrukoekscentrični“
Centrični (concentric, zero-offset) leptir ventili
Kod centričnih (zero-offset) leptir ventila osa vratila prolazi kroz centar diska i kroz osu cevovoda, time je disk potpuno koncentričan sa sedištem.
Disk se tokom rotacije stalno nalazi u kontaktu sa sedištem (osim u potpuno otvorenom položaju) i ne postoji geometrijsko “odvajanje” diska od sedišta tokom hoda. Disk sa većim spoljašnjim prečnikom u odnosu na unutrašnji prečnik sedišta, pri zatvaranju radijalno se utiskuje u sedište.
Meko sedište se elastično deformiše pri zatvaranju i obezbeđuje klasu A zaptivanja sa kompenzacijom habanja.
Zbog stalnog trenja između diska i sedišta, meko sedište je uobičajeno za centričnu izvedbu leptir ventila.
Metalno zaptivanje kod zero-offset geometrije bi dovelo do stalnog metal-metal trenja, velikog obrtnog momenta i brzog habanja. Moguće se pojave “galling”-a (hladnog zavarivanja) i oštećenja zaptivnih površina.
Osnovne prednosti centrične (zero-offset) konstrukcije su:
- Jednostavna konstrukcija
- Manja cena
- Mala masa
- Lako održavanje
Dvostruko ekscentrični (double eccentric/double offset) leptir ventili
Kod dvostruko ekscentričnih leptir ventila postoje dva geometrijska pomeranja (offseta):
- Prvi ekscentar – osa vratila je pomerena od centra diska
- Drugi ekscentar – osa vratila je pomerena od centralne ose cevovoda
Disk se ne rotira oko sopstvenog centra, već se pri početnom pomeranju aksijalno “odvaja” od sedišta. Kontakt između diska i sedišta postoji samo u završnoj fazi zatvaranja i pri otvaranju dolazi do brzog rasterećenja kontakta. Trenje je znatno smanjeno u odnosu na zero-offset konstrukciju.
Dvostruko ekscentrični (double offset) leptir ventili koriste meko i metalno zaptivanje.
Prednosti dvostruko ekscentrične (double-offset) konstrukcije su:
- Manje trenje u odnosu na centrični ventil
- Manj obrtni moment
- Duži vek trajanja sedišta
- Mogućnost metalnog zaptivanja
- Pogodan za više pritiske i temperature
Ograničenja dvostruko ekscentrične (double offset) konstrukcije su:
- Postoji određeni klizni kontakt
- Habanje je veće nego kod trostruko ekscentrične (triple offset) konstrukcije
Trostruko ekscentrični (tripple eccentric/tripple offset) leptir ventili
Kod trostruko ekscentričnih leptir ventila postoje tri geometrijska pomeranja (offseta):
- Prvi ekscentar – osa vratila je pomerena od centra diska
- Drugi ekscentar – osa vratila je pomerena od centralne ose cevovoda
- Treći ekscentar – zaptivne površine diska i sedišta su izvedene kao deo konusa (konusna geometrija), a ne cilindrične površine
Disk se tokom rotacije potpuno odvaja od sedišta ventila i ne postoji klizni kontakt tokom otvaranja i zatvaranja. Kontakt se ostvaruje u završnoj fazi zatvaranja i zaptivanje se postiže geometrijskim “klinastim” naleganjem.
Uz dodatni treći ekscentar, nema trenja tokom hoda i habanja usled klizanja. Zaptivanje je rezultat precizno kontrolisanog aksijalnog pritiska između konusnih površina.
Standardno rešenje za tip sedišta kod trostruko ekscentričnih ventila (double offset) je metalno sedište. Triple offset ventili su metal-seated ili sa metal/grafit zaptivanjem.
Sertifikati
- ISO 14001
- ISO 9001
- PED (2014/68/EU), H-module
- EPD
- Sertifikat o usaglašenosti - 3A
- Euroheat & Power - EHP003
- TÜV Rheinland - AGFW
